Transitie op gang brengen: hoe doet Trendsportal het?

Ruim vier jaar zijn we onderweg om samen met 8 gemeenten en tal van stakeholders slimme mobiliteit vorm te geven in Noord-Limburg. Dat we het anders wilden doen en het geijkte Groot Verkeers Veiligheids Plan wilden loslaten dat (bij wijze van) ophoudt bij de gemeentegrens was vier jaar geleden al wel duidelijk. Maar is het ook gelukt om transities van onderaf op gang te brengen? Sophie Buchel, onderzoeker en adviseur bij Drift onderzoeksinstituut voor transities heeft haar oog over de manier van werken van Trendsportal laten gaan. 

Klassieke denkfout
Sophie begint met het delen van een klassieke denkfout, zoals zij het noemt. “Vaak zie je bij de overheid de gedachte van de maakbare samenleving, waarbij de overheid in een transitie een trekkersrol wil nemen. Of juist het tegenovergestelde dat de overheid heel afwachtend is en denkt dat de markt de transitie wel oppakt. Maar niemand kan een transitie in zijn eentje ‘managen’. De kracht en het succes zit in de samenwerking.”

Stip aan de horizon
“Trendsportal heeft daar een mooie balans in gevonden. Ze geeft leiding maar wel altijd in samenwerking met stakeholders. Daarnaast vind ik de aanpak van Trendsportal sterk omdat de projecten gedreven worden vanuit een stip aan de horizon en de doelen helder zijn. Trendsportal kijkt naar wat de wenselijke situatie is en werkt daar naartoe. In plaats van het probleemgestuurd werken wat je vaak ziet. Een visie geeft namelijk veel meer ruimte om andere ongewone paden te kiezen en adaptief te werken.”

Juiste waarden
“Het uitdagende bij een transitie is dat de oplossing niet in één ding zit. Een voorbeeld: mobiliteit moet bijdragen aan de energietransitie. Het kiezen van de juiste waarden is daarbij richtinggevend en niet het aantal laadpalen of elektrische auto’s. Anders gezegd: willen we dat mensen gelukkig en gezond leven of willen we dat ze elektrisch gaan rijden? Met het laatste beperk je je scope terwijl waarden ruimte geven om anders te denken.”

Er zijn wel 10 oplossingen
“Voor een transitie is een combinatie van middelen nodig. Dus én deelmobiliteit én goed OV én fietsstimulering. Mijn advies: kijk breed, er zijn vaak wel 10 oplossingen te bedenken als je vanuit waarden durft te redeneren. Hierbij moet je het lef hebben om fouten te maken en hier ook eerlijk over durven zijn. Want alleen achteraf weet je of iets een succes is, zeker in transities”, zo sluit Sophie haar gesprek met ons af.

Over Drift
Drift doet academisch onderzoek, advieswerk en geeft onderwijs over transities. Veel vanuit duurzaamheid gedreven maar ook gericht op sociale  thema’s. Samen met CROW organiseert ze het online Leercafé in het kader van het klimaatakkoord en de mobiliteit in de regio.